پوکی استخوان چیست و چرا باید آن را جدی بگیریم؟

پوکی استخوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های استخوانی است که باعث کاهش تراکم و استحکام استخوان‌ها می‌شود. در این بیماری، استخوان‌ها ضعیف و شکننده شده و حتی با یک ضربه یا زمین خوردن ساده ممکن است دچار شکستگی شوند. پوکی استخوان اغلب بدون علامت است و به همین دلیل به آن «بیماری خاموش» می‌گویند.

این بیماری بیشتر در زنان، به‌ویژه بعد از یائسگی، و همچنین در سالمندان دیده می‌شود؛ اما مردان و حتی افراد جوان هم در صورت داشتن سبک زندگی ناسالم یا کمبود مواد مغذی در معرض آن قرار دارند.

علائم پوکی استخوان

در مراحل اولیه، پوکی استخوان معمولاً علامت مشخصی ندارد، اما با پیشرفت بیماری ممکن است علائم زیر ظاهر شود:

• درد مزمن استخوان یا کمر

• کاهش قد به مرور زمان

• قوز پشت

• شکستگی‌های مکرر، به‌خصوص در لگن، مچ دست و ستون فقرات

تشخیص زودهنگام نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.

دلایل ابتلا به پوکی استخوان

دلایل مختلفی می‌توانند باعث بروز یا تشدید پوکی استخوان شوند، از جمله:

• کمبود کلسیم و ویتامین D

• افزایش سن

• یائسگی و کاهش هورمون استروژن

• مصرف طولانی‌مدت کورتون‌ها

• کم‌تحرکی

• مصرف سیگار و الکل

• سابقه خانوادگی پوکی استخوان

روش‌های تشخیص پوکی استخوان

مهم‌ترین راه تشخیص پوکی استخوان، سنجش تراکم استخوان (DEXA) است. این آزمایش به پزشک کمک می‌کند شدت بیماری را مشخص کرده و بهترین روش درمان پوکی استخوان را انتخاب کند.

درمان پوکی استخوان چگونه است؟

درمان پوکی استخوان معمولاً ترکیبی از اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب و مصرف دارو است. هدف اصلی درمان، جلوگیری از کاهش بیشتر تراکم استخوان و کاهش خطر شکستگی است.

1. تغذیه مناسب

مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین D نقش کلیدی در درمان دارد:

• لبنیات (شیر، ماست، پنیر)

• ماهی‌های چرب

• سبزیجات برگ سبز

• مغزها و دانه‌ها

2. مکمل‌ها

در بسیاری از افراد، مصرف مکمل‌های کلسیم و ویتامین D ضروری است. البته مقدار و نوع آن باید توسط پزشک تعیین شود.

3. دارودرمانی

بسته به شدت بیماری، پزشک ممکن است داروهای خاصی برای درمان پوکی استخوان تجویز کند که باعث کاهش تخریب استخوان یا افزایش تراکم آن می‌شوند.

4. فعالیت بدنی

ورزش‌های تحمل وزن مثل:

• پیاده‌روی

• تمرینات قدرتی سبک

• یوگا

می‌توانند به تقویت استخوان‌ها و کاهش سرعت پیشرفت پوکی استخوان کمک کنند.

پیشگیری بهتر از درمان

برای جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان یا کند کردن روند آن:

• از سنین پایین به تغذیه سالم توجه کنید

• تحرک بدنی منظم داشته باشید

• سیگار و الکل را کنار بگذارید

• به‌طور دوره‌ای تراکم استخوان خود را بررسی کنید

جمع‌بندی

پوکی استخوان بیماری‌ای شایع اما قابل کنترل است. با تشخیص به‌موقع و انتخاب روش مناسب درمان پوکی استخوان می‌توان از عوارضی مثل شکستگی‌های خطرناک جلوگیری کرد و کیفیت زندگی را حفظ نمود. توجه به تغذیه، ورزش و پیروی از توصیه‌های پزشکی، کلید اصلی مدیریت این بیماری است.